Ibyihariye ku mukobwa w’i Musanze wize Siyansi akihebera ububaji

  • NGABOYABAHIZI PROTAIS
  • Mutarama 5, 2024
  • Hashize amezi 2
Image

Uwituze Beatrice, umukobwa w’imyaka 20 wize Ubugenge, Ubutabire n’Imibare (PCM) mu mashuri yisumbuye, yisanze yakunze umwuga w’ububaji nyuma yo kujya gusaba akazi ko gufasha ababaji bikarangira na we abaye umwe muri bo.

Uyu mukobwa uvuka mu Murenge wa Kinigi, Akarere ka Musanze, ni we mukobwa rukumbi mu bagabo basaga 300 bakorera mu Gakiriro ka Kinigi.

Avuga ko nyuma yo gukora ikizamini cya Leta gisoza amashuri yisumbuye cyatangiye mu mpera z’ukwezi kwa Nyakanga 2023, yanze kwicara mu rugo ateze amaboko ababyeyi abasaba buri kimwe cyose, ajya gusaba akazi mu Gakiriro ka Kinigi.

Yatangiye ari umuyede, ariko nyuma y’igihe gito yari yamaze kumenya kubaza, gusatura imbaho n’ubundi bumenyi mu bubaji bwatumye atangira gukirigita ifaranga.

Ashingiye ku byo yungukiye mu Gakiriro mu gihe cy’amezi 5 ahamaze,  yahise agira inzozi zo gukomeza kwiga imyuga akayiminuza kuko ari byo byazamufasha kuba rwiyemezamirimo.

Mu kiganiro n’Imvaho Nshya, uyu mukobwa yagaragaje ko ibyo yatangiye yishakira akazi ngo adaheranwa n’ubushomeri byaje kumubera umwuga yakunze akawimariramo.  

Yagize ati: “Ubundi umunyeshuri wo mu Murenge wa Kinigi mu bihe by’ibiruhuko iyo atagiye kwisuma ibirayi mu gihe cy’isarura, ntajye kwikorera amabuye cyangwa se ngo akore ikiyede yiyicarira mu rugo ategereje ko azasubira kwiga ababyeyi bamuhaye byose.

Njye rero nahisemo kuza hano kugira ngo mpakure amafaranga ariko nanone nshaka guhinyuza abirirwaga bambwira ko kwiga imyuga biteza umuntu imbere mu buryo bwihuse ariko nasanze ari byo kuko maze kuhungukira byinshi.”

Uwituze kuri ubu ngo arizigamira ku buryo afite amatsinda atangamo amafaranga buri kwezi ndetse na buri cyumweru.

Yagize ati: “Ubu maze kugura intama 5 mbikesha aka kazi, nizigama amafaranga atari munsi y’ibihumbi 20 ku kwezi. Mfite itsinda ntangamo 3000 bya buri cyumweru, kandi iyo mbaze neza nsanga mfite umushahara utari munsi y’ibihumbi 80. Ubu se ko bikiri mu minsi ya mbere ko nkiri muto ninkora umushinga neza nzajya mbura ibihumbi magana tanu koko? Kuko nzaba mfite na za komande”.

Uyu mukobwa avuga ko nta kintu umukobwa atashobora abaye yabyiyemeje, cyane ko hari ubwo yirirwa asatura imbaho akoresheje imashini nini.

Yagize ati: “Kuri ubu hari abazi ko nta mukobwa wakoresha ingufu kugeza ubwo akorera ku mashini za rutura. Njye ndabikora kandi mfatanya n’abasore bo muri iki kigo. Iyo nagiye gusatura imbaho ahubwo ni bwo mbona amafaranga menshi uwo munsi. Nifuza kwiga ibi bintu muri Kaminuza nkazabibyaza umusaruro ntanga n’akazi kuko naje ndi umuyede ariko ubu nsigaye nikoresha.”

Kuri ubu Uwituze azi gukora intebe zo zo mu ruganiriro bita amafuteyi, ameza, utubati n’ibindi, akaba afite igitekerezo cyo gukomeza umwuga w’ububaji.

Ashishikariza urubyiruko cyane cyane urw’abakobwa kugana uyu mwuga kuko bafite amahirwe yo kubona ibiraka, ashingiye ko abaza mu gakiriro ka Kinigi bamugana ku bwinshi bamwe bakuruwe no kumubona ari we mukobwa wenyine kandi akaba akora ibintu byiza..

Uwituze asanga tekiniki, imyuga n’ubumenyi ngiro ari ingenzi cyane mu kuyobora urubyiruko mu murongo njyabukire, agasaba abakobwa kudatwarwa n’imyumvire iciriritse yo kumva ko bazakora mu biro gusa cyangwa bakaba ba muberarugo.

Afite inzozi zo kuzama rwiyemezamirimo uharanira kwereka abandi bakobwa ko na bo bashoboye kandi bidakuraho ko bashobora guhuza ibyo bakora no kwiyitaho.

  • NGABOYABAHIZI PROTAIS
  • Mutarama 5, 2024
  • Hashize amezi 2
TANGA IGITEKEREZO
Andika igitekerezo

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE