U Rwanda rwitabiriye Inama Mpuzamahanga ya 31 y’Umuryango w’Abibumbye yiga ku mihindagurikire y’ibihe (COP31), yatangiye kuri uyu wa 9 Ugushyingo 2026, i Antalya muri Turikiya, ikazageza ku wa 20 Ugushyingo 2026.
Intumwa z’u Rwanda ziyobowe na Faustin Munyazikwiye, Umuyobozi Mukuru wungirije w’Ikigo cy’Igihugu cyo Kubungabunga Ibidukikije (REMA), akaba n’Umuhuza Mukuru w’u Rwanda mu biganiro byerekeye imihindagurikire y’ibihe.
Muri iyi nama, u Rwanda rurateganya gushyira imbere ibyihutirwa mu bijyanye no guhangana n’imihindagurikire y’ibihe, by’umwihariko kubona inkunga y’amafaranga agamije kurengera ibidukikije no gufasha ibihugu guhangana n’ingaruka z’imihindagurikire y’ibihe.
Ibindi bizibandwaho birimo kongera ubushobozi bwo guhangana n’ingaruka z’imihindagurikire y’ibihe (adaptation), guteza imbere amasoko ya karubone (carbon markets), gukemura ibihombo n’ibyangijwe n’imihindagurikire y’ibihe (loss and damage), kugabanya ibyuka bihumanya ikirere no gushyigikira inzibacyuho itabangamira imibereho y’abaturage.
Iyi nama ya COP31 ije mu gihe ibihugu bikomeje gushakisha ingamba zihuriweho zo kugabanya ubushyuhe bw’Isi, kongera ubushobozi bwo guhangana n’ibiza biterwa n’imihindagurikire y’ibihe no gushaka amikoro akenewe kugira ngo ibihugu bikomeze gushyira mu bikorwa gahunda zo kurengera ibidukikije.
U Rwanda rukomeje kugaragaza uruhare mu biganiro mpuzamahanga bigamije kubungabunga ibidukikije no gushaka ibisubizo birambye ku bibazo by’imihindagurikire y’ibihe.
Minisiteri y’Ibidukikije igaragaza ko imwe mu ntego u Rwanda rujyanye muri COP31 ari ugushaka inkunga y’imari ihagije yo kubungabunga ibidukikije, iteganyijwe kandi yoroshye kugeraho, cyane cyane inkunga igenewe ibikorwa byo guhangana n’ingaruka z’imihindagurikire y’ibihe no kongera ubushobozi bwo kuzihanganira.
U Rwanda kandi ruzakomeza gushaka abafatanyabikorwa n’ishoramari bizafasha gushyira mu bikorwa gahunda yarwo ijyanye n’ibikorwa byo kugabanya ibyuka bihumanya ikirere no guhangana n’imihindagurikire y’ibihe izwi nka NDC 3.0.
Ibyitezwe kuganirwaho muri COP31
Ibihugu bizitabira iyi nama birasabwa kwihutisha ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano mpuzamahanga agamije kurengera ikirere, cyane cyane Amasezerano y’i Paris yo mu 2015 na ya Kigali mu 2016, agamije kugabanya izamuka ry’ubushyuhe bw’Isi.
Umuyobozi w’Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye rishinzwe Imihindagurikire y’Ibihee (UNFCCC), Simon Stiell yavuze ko iyi nama ikwiye kwihutisha ibisubizo bifatika, birimo kugabanya ibyuka bya methane, kongera ikoreshwa ry’ingufu zisubira no gushyira mu bikorwa ibyo ibihugu byiyemeje.
Ibindi bizibandwaho birimo kongera ubushobozi bw’ibihugu bwo guhangana n’ibiza biterwa n’imihindagurikire y’ikirere, guteza imbere ikoranabuhanga ritangiza ibidukikije no gufasha ibihugu bikiri mu nzira y’amajyambere kubona ubushobozi bw’imari n’ubw’ikoranabuhanga.
Ikibazo cy’inkunga y’imari y’ikirere ni kimwe mu bitegerejweho ibiganiro bikomeye, kuko ibihugu bikiri mu nzira y’amajyambere bikunze kugaragaza ko bihura n’imbogamizi zo kubona ubushobozi buhagije bwo gushyira mu bikorwa gahunda zo guhangana n’imihindagurikire y’ibihe, kandi ari byo bikunze guhura n’ingaruka zikomeye zayo.
Ku wa 11 n’uwa 12 Ugushyingo 2026, biteganyijwe ko i Antalya hazabera Inama y’Abakuru b’Ibihugu na za Guverinoma, izwi nka Antalya Leaders’ Summit, izibanda ku kwihutisha ishyirwa mu bikorwa ry’ingamba zo kubungabunga ibidukikije, kubona inkunga y’imari no guteza imbere ubukungu burambye kandi bushobora guhangana n’ihindagurika ry’ibihe.
COP31 ibaye nyuma ya COP30 yabereye i Belém muri Brazil mu 2025, aho ibihugu byaganiriye ku kongera inkunga igenewe ibikorwa byo guhangana n’ingaruka z’imihindagurikire y’ibihe no gushyiraho uburyo bwo gufasha abakozi n’abaturage mu gihe ubukungu bw’ibihugu bugenda buhindukira ku gukoresha ingufu zitangiza ibidukikije.





Nta gitekerezo kiratangwa. Ba uwa mbere gutanga igitekerezo.
Andika igitekerezo
AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE