Dafroza Gauthier waharaniye ko abakoze Jenoside babihanirwa,yitabye Imana

Dafroza Gauthier waharaniye ko abakoze Jenoside babihanirwa,yitabye Imana

Dafroza Mukarumongi Gauthier, umwe mu bashinze umuryango ukorera mu Bufaransa waharaniraga ko abantu bakekwaho kugira uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 bagezwa imbere y’ubutabera, yitabye Imana afite imyaka 72.

Amakuru y’urupfu rwe, rwaturutse ku burwayi, yatangiye gukwirakwira kuri uyu wa Gatandatu, tariki ya 3 Ukwakira 2026.

Mu 2001, ni bwo Dafroza we n’umugabo we, Alain Gauthier, bashinze umuryango witwa Collectif des parties civiles pour le Rwanda (CPCR), wakusanyaga ubuhamya n’ibimenyetso mu Rwanda, ugategura dosiye z’imanza zikagezwa ku nzego z’ubutabera z’u Bufaransa kugira ngo abakekwaho ibyaha bakurikiranwe.

Ibikorwa byabo byatumye bombi bahabwa umudari w’ishimwe ku rwego rw’igihugu mu Rwanda. Ku wa 18 Ugushyingo 2017, Perezida Paul Kagame yabambitse Impeta y’Ishimwe, kubera uruhare bagize mu kugeza imbere y’ubutabera abakekwaho Jenoside no guteza imbere isura y’u Rwanda ku rwego mpuzamahanga.

Baranzwe no guharanira ubutabera mu Bufaransa

Dafroza na Alain batangiye ibikorwa byabo byo guharanira ubutabera mu 1996, bajya mu Rwanda guhura n’abarokotse Jenoside, gukusanya ubuhamya no gushakisha amakuru ku bantu bakekwaho kugira uruhare muri Jenoside.

Ibikorwa byabo byari bikubiyemo kumenya abakekwaho ibyaha bya Jenoside bari mu Bufaransa, kuza mu Rwanda gukusanya ibimenyetso aho ibyaha byakorewe, kuganira n’abarokotse Jenoside ndetse n’abafunzwe, no gutegura dosiye zashyikirizwaga ubutabera bw’u Bufaransa.

Kumenya neza Ikinyarwanda, amateka y’u Rwanda ndetse n’amahugurwa, byafashije Dafroza guhindura no gusobanura inyandiko zakoreshejwe mu manza zabereye mu nkiko.

Dafroza n’umugabo we bagize uruhare muri dosiye 30 z’ibirego byatanzwe mu Bufaransa bishinja Abanyarwanda bakekwaho kugira uruhare muri Jenoside. Muri izo manza harimo urwa Eugène Rwamucyo, wakatiwe mu 2024 igifungo cy’imyaka 27 kubera uruhare mu bufatanyacyaha mu gukora Jenoside n’ibyaha byibasiye inyoko muntu.

Uretse imanza, Dafroza n’umugabo we bagendaga mu mashuri no muri za kaminuza bigisha amateka ya Jenoside ndetse banarwanya ihakana ryayo.

Amateka ye yo kurokoka Jenoside

Dafroza yakiye i Butare ku wa 4 Kanama 1954. Yatangiye guhura n’itotezwa ryibasira Abatutsi akiri muto. Se yishwe mu bwicanyi bwo mu 1963 bwabereye ku Gikongoro, ubwo yari afite imyaka icyenda gusa.

Nyuma yaje guhunga u Rwanda nyuma y’ihohoterwa ryakorewe Abatutsi mu 1994, ryabaye mu 1973, ajya gutura mu Bufaransa, aho yashakanye na Alain, babyaranye abana batatu.

Muri Gashyantare 1994, yagarutse i Kigali gusura umuryango we, ariko ahava nyuma y’uko nyina amuburiye ko umutekano wari uri mu kaga. Yagerageje kumvisha bene wabo guhunga, ariko ntibyagira icyo bitanga.

Muri Jenoside yakorewe Abatutsi, abantu bagera kuri 80 bo mu muryango we barishwe, barimo nyina, Suzana Mukamusoni, washwe arashwe muri Mata 1994.

Nyuma yiyemeje ko igice kinini cy’ubuzima bwe agiharira guharanira ko abazize Jenoside batibagirana ndetse ko abakekwaho kugira uruhare muri ibyo byaha bagezwa imbere y’ubutabera.

Ibikorwa Dafroza yakoranye na Alain byanditswe mu gitabo cyasohotse mu 2023 cyitwa Rwanda, à la poursuite des génocidaires, cyanditswe n’umunyamakuru Thomas Zribi, amafoto byakozwe na Damien Roudeau, mu gihe ijambo ry’ibanze ryanditswe n’umwanditsi akaba n’umuhanzi Gaël Faye.

Sangiza abandi iyi nkuru
Ibitekerezo

Nta gitekerezo kiratangwa. Ba uwa mbere gutanga igitekerezo.

Andika igitekerezo

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

Inkuru ziheruka
  1. U Rwanda rwashenguwe n’urupfu rwa Dafroza Gauthier, waharaniye kugeza mu butabera abakoze Jenoside  3 Ukwakira 2026 Saa 20:11
  2. Ibihe by’ingenzi byaranze imyidagaduro Nyarwanda mu myaka 20 3 Ukwakira 2026 Saa 18:56
  3. Nyaruguru: 40% by’abapimwe,basanzwe barwaye indwara zitandura batabizi 3 Ukwakira 2026 Saa 18:08
  4. Abacuruza ibinyabiziga by’amashanyarazi basabye abantu kwizera ubuziranenge bwabyo 3 Ukwakira 2026 Saa 17:03
  5. Umunyarwanda Dr. Nsengimana mu bantu 100 Isi ihanze amaso 3 Ukwakira 2026 Saa 11:50