Leta ya Kenya yemeje ko yabonye umurwayi wa kabiri wa Ebola, nyuma y’iminsi 10 umucuruzi wari waranduye iyo ndwara apfuye. Uwo mucuruzi yari yarageze muri Kenya avuye muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), anyuze muri Uganda.
Minisiteri y’Ubuzima muri Kenya yatangaje ko umurwayi mushya ari umugabo w’imyaka 39, akaba ari umuvandimwe wa hafi w’umurwayi wa mbere wapfuye. Uyu mugabo yari ari mu kato ari gukurikiranwa, ariko ku wa Kabiri atangira kugaragaza ibimenyetso by’iyi ndwara.
Minisiteri y’Ubuzima yavuze ko kuba indwara ye yaramenyekanye hakiri kare byongereye amahirwe yo gukira, ndetse bikagabanya ibyago byo kwanduza abandi bantu. Yasabye abaturage gukomeza kugira amakenga kandi bagakurikiza amabwiriza yo kwirinda.
Yagize iti: “Aba barwayi bombi bafitanye isano, kandi nta bimenyetso bigaragaza ko indwara yakwirakwiriye mu baturage muri rusange.”
Yongeyeho ko ibikorwa bisanzwe by’ubwikorezi, ubucuruzi n’iteraniro ry’abantu bikomeje nta mbogamizi zashyizweho.
Umurwayi wa mbere yari yarahuye n’abantu 128
Umurwayi wa mbere yari umugabo w’imyaka 40 yapfuye ku wa 5 Ukwakira, nyuma yo gusuzumwa agasanganwa Ebola maze akajyanwa mu bitaro i Nairobi.
Amakuru avuga ko umuvandimwe we yari yamwakiriye ku kibuga cy’indege, nyuma amujyana kwa muganga igihe yari amaze kugaragaza ibimenyetso by’indwara. Uwo mugabo yari yaravuye muri Congo, anyura muri Uganda, agera muri Kenya indwara ye itaramenyekana.
Nyuma y’urupfu rwe, abashinzwe ubuzima bamenye ko yari yarahuye n’abantu 128. Minisiteri y’Ubuzima yatangaje ko kugeza ku wa Kabiri yari imaze kubona 113 muri bo. Muri abo, 108 bari bashyizwe mu kato muri Kenya kugira ngo bakurikiranwe, mu gihe gushakisha abandi 15 byari bikomeje.
Gukurikirana abantu bahuye n’abarwayi ni kimwe mu ngamba z’ingenzi zo gukumira ikwirakwira rya Ebola, kuko bituma abanduye bamenyekana hakiri kare.
Ebola ikomeje guhitana abantu muri RDC
Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ikomeje guhangana n’icyorezo cya Ebola cyatangiye muri Gicurasi. Amakuru ahari avuga ko abantu barenga 4 000 bamaze guhitanwa n’iyi ndwara muri icyo gihugu muri uyu mwaka, bikaba ibyaragize iki cyorezo icya kabiri mu byahitanye abantu benshi mu mateka.
Iki cyorezo cyatewe n’ubwoko bwa virusi ya Ebola buzwi nka Bundibugyo, butamenyerewe cyane kandi nta rukingo cyangwa umuti wemewe byari bihari by’umwihariko kuri ubu bwoko, nubwo ubushakashatsi n’igerageza ry’imiti n’inkingo byari bikomeje.
Ebola ishobora kwandura binyuze mu guhura n’amatembabuzi y’uwanduye, cyangwa ibindi bisohoka mu mubiri we nk’ibirutsi.
Uganda na yo yari yaragaragayemo Ebola
Nyuma gato y’uko Congo itangaje icyorezo cya Ebola muri Gicurasi, iyi ndwara yagaragaye no muri Uganda, aho abantu babiri bapfuye. Icyakora, Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima (OMS/WHO) ryatangaje muri Kanama, ko Uganda itakigaragaramo Ebola.
Kuva umurwayi wa mbere muri Kenya yapfa, inzego z’ubuzima zakomeje gukora iperereza ku rugendo rwe mu byumweru bitandatu byabanjirije urupfu rwe.
Iperereza ryakozwe n’Ikigo Nyafurika gishinzwe Kurwanya no Gukumira Indwara (Africa CDC) ryagaragaje ko yatangiye kumva atameze neza muri RDC ku wa 15 Nzeri, gusa mu gihe yari akirwaye, yagiye yivuza mu mavuriro atandukanye ariko indwara ye ntimenyekane.
Nyuma yaje kunyura muri Uganda agana muri Kenya, aho na bwo atigeze amenyeshwa ko ashobora kuba arwaye Ebola mu igenzura ryakorewe ku bibuga by’indege.
Abahanga mu buzima bavuga ko ibi bigaragaza ko gupima umuriro gusa no kwishingikiriza ku makuru umuntu yitangira bidahagije kugira ngo abarwayi ba Ebola bose bamenyekane hakiri kare.
Abaturage basabwe kwitwararika ku bimenyetso bya Ebola
Minisiteri y’Ubuzima muri Kenya yasabye abaturage kwihutira kugana ikigo nderabuzima kibegereye, mu gihe baba bagaragaje ibimenyetso bishobora kuba bifitanye isano na Ebola harimo, umuriro, umunaniro ukabije kandi udasanzwe, kuribwa kw’imikaya cyangwa ingingo, kuruka, impiswi, kuva amaraso bidafite impamvu izwi.
Abaturage kandi basabwe kwirinda guhura n’amatembabuzi yo mu mubiri w’umuntu ushobora kuba yaranduye no gukurikiza amabwiriza atangwa n’inzego z’ubuzima.
Nubwo Kenya yatangaje ko nta bimenyetso bigaragaza ko Ebola yakwirakwiriye mu baturage muri rusange, kuba umurwayi wa kabiri ari umuvandimwe wa hafi w’uwapfuye byatumye gukurikirana abantu bahuye na bo bikomeza kuba ingenzi.





Nta gitekerezo kiratangwa. Ba uwa mbere gutanga igitekerezo.
Andika igitekerezo
AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE