Gicumbi: Hatangijwe ikigo gifasha abaturage kubungabunga Igishanga cya Rugezi

  • ZIGAMA THEONESTE
  • Nzeri 20, 2026
  • Hashize amasaha 5
Image

Mu Murenge wa Miyove, mu Karere ka Gicumbi hafi y’Igishanga cya Rugezi huzuye ikigo cyuzuye gitwaye miliyoni 269 z’amafaranga y’u Rwanda, kigamije guha abagore bakora ubudozi n’ububoshyi bw’imideli ahantu hahoraho ho gukorera, kumurikira no kugurishiriza ibicuruzwa byabo, mu rwego rwo kubafasha kwiteza imbere no kubungabunga icyo gishanga.

Icyo kigo cyatashywe ku wa Gatanu tariki ya 18 Nzeri 2026, cyubatswe ku bufatanye bw’Intara y’Amajyaruguru n’Umuryango nyarwanda ushinzwe kubungabunga urusobe rw’ibinyabuzima n’indiri yarwo kamere (RWCA), kikaba kizajya cyakira amakoperative abiri y’abagore, arimo Miyove Sewing Women Cooperative na Dukunde Umurimo Twiteze Imbere Rugezi Cooperative.

Abagikoreramo bazajya bakoreramo batishyura byose ndetse RWCA ni yo yabashyiriyemo n’ibikoresho nk’imashini zo kudoda.

Abagore bagikoreramo ubudozi n’ububoshyi 45 biganjemo abakoraga imirimo itemewe mu Gishanga cya Rugezi nko kwahiramo, ahanini bitewe n’uko nta kandi kazi bari bafite.

Aba bagore bari basanzwe bakorera ahantu hatandukanye, bamwe mu ngo zabo cyangwa mu nyubako bari barahawe n’Akarere ka Gicumbi by’agateganyo, bigatuma imirimo yabo rimwe na rimwe ihagarara iyo aho bakoreraga hakenewe ibindi bikorwa.

Perezida wa Miyove Sewing Women Cooperative, Uzarama Yvette,  ihuriza hamwe abagore 30 bo mu Mirenge ya Miyove na Nyankenke, yavuze ko iyi nyubako izabafasha kubona aho bakorera mu buryo buhoraho.

Ati: “Aha tuzashobora gukorera buri munsi kandi igihe icyo ari cyo cyose dushakiye, keretse igihe nta muntu uhari urimo gukorera muri iki kigo.”

Uretse kubaha aho gukorera, iyi nyubako bavuga ko  izabafasha no kubona abakiliya benshi kuko iri hafi y’umuhanda wa Base-Gicumbi-Nyagatare, bityo abagenzi bakazajya bahagarara bakagura ibicuruzwa bikorerwa muri ayo makoperative.

Rukundo Elina, umwe mu bagize Koperative Dukunde Umurimo Twiteze Imbere Rugezi yavuze ko kwimurirwa ahantu hagenewe ibikorwa byabo bizabongerera amahirwe yo kubona isoko.

Ati: “Twakoreraga mu ngo iwacu buri muntu ari ukwe, ubu batuzanye ku muhanda kandi ubu tuzabona isoko ku bwinshi. Tunejejwe cyane n’uko ubuyobozi butwitaho, kuko ubu banatuzaniye umuntu uzajya aducururiza kuko benshi mu banyamahanga tutabona uko tuvugana na bo.”

Aba bagore bavuga ko kubona isoko rihoraho bizabongerera ubushobozi bwo gukora no kwiteza imbere, ari na ko bibafasha kurushaho kwirinda ibikorwa bishobora kwangiza Igishanga cya Rugezi.

Rukundo yavuze ko bamaze gusobanukirwa uruhare rw’iki gishanga mu buzima bwabo, cyane cyane ko ari indiri y’ibinyabuzima kandi kigira uruhare mu bikorwa bibafasha kubona amashanyarazi.

Ati: “Ntabwo dushobora kujya kwangiza Igishanga cya Rugezi kuko ubu kidufatiye runini cyane, ni cyo ndiri y’ibinyabuzima byose. Kuko mbere twajya kwahiramo tukabona harimo ibinyabuzima tukaba twanabyica. Imisambi wasanga bavuga ko hari n’abayirya”.

Yavuze kandi ko igishanga gikurura ba mukerarugendo, bityo abaza kugisura bakaba n’abakiliya b’ibicuruzwa bakorerwa n’abagore batuye hafi yacyo.

Inyubako izahuza iterambere no kubungabunga igishanga

Umuyobozi Mukuru wa RWCA, Dr. Nsengimana Olivier  yavuze ko kubungabunga Igishanga cya Rugezi bitashoboka hatitawe ku mibereho y’abaturage bagituriye.

Yagize ati: “Twasanze niba dushaka kugera ku ntego zacu zo kubungabunga Igishanga cya Rugezi n’imisambi, tugomba kubanza kwita ku baturage.”

Yavuze ko ibikorwa by’iyi nyubako bigamije guteza imbere ibikorwa by’ubukungu birambye, ku buryo abaturage babona uburyo bwo kwiteza imbere badakoresheje ibikorwa bishobora kwangiza igishanga n’ibinyabuzima bigikikije.

RWCA ivuga ko iteganya gukomeza gufasha aba bagore binyuze mu mahugurwa, kubafasha kubona amasoko no kwagura ibikorwa byabo.

Dr. Nsengimana yavuze ko mu kubaka no gushyira ibikoresho muri iki kigo hakoreshejwe miliyoni 269 Frw, hakaba haranashyizweho amafaranga yo guhugura aba bagore mu gihe kirenga amezi atandatu, kubagurira imashini zidoda no gushyigikira ibindi bikorwa bifitanye isano n’uyu mushinga.

Guverineri w’Intara y’Amajyaruguru Mugabowagahunde Maurice yavuze ko kubungabunga Igishanga cya Rugezi biri muri gahunda yo kugiteza imbere, hagamijwe ko mu gihe kiri imbere kizaba Pariki y’Igihugu.

Yanavuze ko iki kigo gishobora no kugira uruhare mu guteza imbere ibikorwa by’ubukerarugendo n’ubucuruzi muri ako gace.

Yagize ati: “Icyo tubona izi nyubako ni uko zigiye guhindura iyi santere ya Miyove n’aka Karere ka Gicumbi. Ndabivuga kuko abakorera hano inyungu zatangiye ku bageraho kuko bafite isoko.”

Yavuze ko abagenzi bakoresha umuhanda Base-Gicumbi-Nyagatare bari basanzwe bagaragaza ko babura aho bahagarara bakagura ibicuruzwa cyangwa aho gufatira icyayi, ariko ko iyi nyubako izabaha aho kubikorera.

Ati: “Ni gahunda y’ubukerarugendo hari abakoresha umuhanda uva kuri Base-Gicumbi-Nyagatare bajyaga bahora batubwira ko babuze aho guhagarara ngo bagure icyayi cyangwa jus ariko ubu bafite aho bagurira ibyakozwe n’ababyeyi n’aho bafatira icyayi.”

Igishanga cya Rugezi ni icyanya gikomye kikaba indiri y’urusobe rw’ibinyabuzima ndetse n’icumbi ry’inyamanswa nk’inyoni z’imisambi n’iziba mu mazi ndetse n’izindi zinyuranye, kikaba gifitiye akamaro abagituriye n’igihugu muri rusange.

Muri icyo gishanga kiri hagati y’Akarere ka Gicumbi na Burera, hazwiho kuba ari iwabo w’imisambi ni mukibaya cyagaragaje umusaruro mu rugamba rwo kurengera inyoni y’umusambi mu Rwanda igihe hafatwaga ingamba zo kurengera zimwe mu nyoni zari zigiye gucika kubera kororerwa mu ngo za baturage.

Ibarura rya 10 ryo gukurikirana imisambi n’uburyo ibungabungwa ryo muri uyu mwaka wa 2026, ryagaragaje ko mu Rwanda habarurwa imisambi 1 438, ivuye kuri 300 yari isigaye mu gasozi mu 2015, ubwiyongere bwaturutse ku kwimakaza gahunda zo kubungabunga ibidukikije, mu gihe muri iki gishanga cya Rugezi,kimwe cya kane cy’imisimbi y’u Rwanda ari ho ibarizwa.

Hatashywe ikigo cyiswe Rugezi Community Center cyo gufasha abaturage kubungabunga igishanga cya Rugezi
Umuyobozi Mukuru wa RWCA, Dr Olivier Nsingimana yavuze ko kubaka icyo kigo bigamije gufasha abaturage gukomeza ibikorwa byo kubungabunga igishanga cya Rugezi
Guverineri w’Intara y’Amajyaruguru Mugabowagahunde Maurice yashimangiye ko iyo nyubako izanafasha mu gukurura ubukerarugendo bushingiye kuri iki gishanga cya Rugezi
Inyubako yagenewe gufasha abagore gukora ibikorwa by’ububoshyi n’ubudozi bubateza imbere
Guverineri w’Intara y’Amajyaruguru, Mugabowagahunde Maurice, Umuyobozi w’Akarere ka Gicumbi, Nzabonimpa Emmanuel n’Umuyobozi Mukuru wa RWCA, Dr. Nsengimana Olivier, bayoboye gahunda yo gufuraga Rugezi Community Center

Uzarama Yvette, Perezida wa Koperative y’abagore bakora ubudozi yashimangiye ko icyo kigo cyatashywe kizafasha mu bikorwa byo kubungabunga igishanga cya rugezi birinda kucyangiza
Igishanga cya Rugezi gikungahaye ku misambi
  • ZIGAMA THEONESTE
  • Nzeri 20, 2026
  • Hashize amasaha 5
TANGA IGITEKEREZO
Andika igitekerezo

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE