Perezida Kagame yahagarariwe mu Nteko yiga ku bidukikije muri Kenya

  • NTAWITONDA JEAN CLAUDE
  • Gashyantare 28, 2022
  • Hashize imyaka 2
Image

Guhera kuri uyu wa Mbere taliki ya 28 Gashyantare kugeza ku wa Gatatu ku ya 2 Werurwe 2022, Minisitiri w’Ibidukikije mu Rwanda Dr Mujawamariya Jeanne d’Arc, yahagarariye Perezida wa Repubulika y’u Rwanda Paul Kagame mu nama y’Inteko y’Umuryango w’Abibumbye yiga ku bidukikije.

Minisitiri Dr. Mujawamariya n’itsinda ayoboye bari i Nairobi aho bitabiriye iyo Nteko ibaye ku nshuro ya gatanu ikurikira iyabaye taliki ya 22 n’iya 23 Gashyantare 2021, zikaba ari na zo nteko zibaye mu bihe bigoye aho Isi ihanganye n’icyorezo cya COVID-19 ndetse  hakaba hakomeje kugaragara ingaruka z’iyangirika ry’ibidukikije mu bice bitandukanye by’Isi.

Mu butumwa yagejeje ku bitabiriye iyo nama, Minisitiri Dr Mujawamaiya yavuze ko ari ishema kuba yahagarariye Perezida Kagame muri iyi nteko igaruka ku ngingo zitandukanye zigamije ubufatanye mpuzamahanga mu kubungabunga ibidukikije, by’umwihariko mu guca imyanda ya pulasitiki.

Yavuze ko nubwo abatuye Isi bari mu bihe bidasanzwe by’icyorezo cya COVID-19, iyi Nteko ikiri ihuriro rikomeye ryo kuganira ku bibazo birebana n‘ibidukikije byugarije Isi.

By’umwihariko, yagarutse ku ngamba u Rwanda rwafashe n’izo rukomeje kwimakaza mu guharanira ko ibidukikije birushaho kubungabungwa ari na ko na byo bigira uruhare mu mibereho myiza n’iterambere ry’abaturage.

Yagize ati: “Mu Rwanda, dukomeje kuzirikana ibidukikije mu byo dukora byose kuko twumva ko ibidukikije ari inshuti yacu ikomeye. Umusanzu wacu wifuzwa cyane mu Rwanda uzafasha Igihugu kigabanya 38% by’ibyuka bihumanya ikirere bitarenze mu mwaka wa 2030, ugereranyije n’ibyari bimenyerewe.”

Yavuze ko hari na gahunda yo kwagura Pariki y’Igihugu y’Ibirunga yitezweho kongera ubuturo bw’ingagi ku kigero cya 23%, kandi ko imbaraga zo kurinda no gushakira ubuturo amoko y’inyamaswa atandukanye bikomeje mu bice bitandukanye by’Igihugu atanga ingero z’inkura z’umukara ziherutse kuzanwa muri Pariki y’igihugu y’Akagera zikurikira intare na zo zagaruwe muri Pariki y’Igihugu y’Akagera.

Yakomeje agira ati: “Turimo kandi kubakira ku mbaraga zacu z’igihe kirekire mu kuvugurura ibishanga byo mu mijyi bishobora kwishimirwa n’abantu kandi bigatanga ahantu heza kugira ngo ibidukikije bitere imbere. Uyu mwaka, umwuka w’ubufatanye n’ubutwererane wadushoboje twese kwiyumvisha Isi itarangwamo umwanda w’ibikoresho bya pulasitiki.”

Minisitiri Dr. Mujawamariya yemeza ko ejo hazaza heza hashoboka gusa kubera imirimo y’abashinzwe gufata ingamba zo kubungabunga ibidukikije biganjemo abitabiriye iyo Nteko yabereye i Nairobi.

Ni icyo cyatumye u Rwanda n’ibihugu bigize uyu muryango bitegura gahunda yo gutangira inzira yo gushyiraho amasezerano mpuzamahanga yo guhagarika burundu ikoreshwa rya Pulasitiki.

Ati: “Amasezerano nk’aya yitezweho kuzagabanya imyanda ya pulasitiki ku Isi yose binyuze mu guca ikoreshwa ry’amashashi n’ikoreshwa ry’ibikoresho bya pulasitiki byifashishwa rimwe gusa, no guharanira kongera ubukungu bwisubira bushingiye ku kubyaza pulasitiki ibikoresho bifite uburambe.”

U Rwanda na Peru byafatanyije mu gutegura imyanzuro igaragaza byimbitse uburyo hakenewe byihutirwa uburyo bwemewe n’amategeko bugamije guca burundu imyanda ya pulasitiki.

Minisitiri Dr. Mujawamariya yashimiye Peru, n’abandi bafatanyabikorwa bateye inkunga itegurwa ry’uyu mwanzuro wamaze kwemezwa by’agateganyo na Komite yaguye y’Abambasaderi muri Loni kuyi uyu wa Mbere mu gitondo. Yanaboneyeho gushimira uruhare ntagereranywa rw’abikorera muri urwo rugendo.

Yakomeje agira ati: “Nubwo itegurwa ry’aya masezerano bishobora gutwara igihe, ndashishikariza ibihugu byose gutangira gushyira mu bikorwa Politiki zikemura ibibazo by’imyanda ya pulasitiki. Mu Rwanda turishimira inyungu zo kuba twaraciye amashashi mu mwaka wa 2008, ndetse n’ibikoresho bya pulasitiki bikoreshwa rimwe mu 2019.”

Yasoje ashimira ubuyobozi bw’Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye rishinzwe ibidukikije (UN EP) ashimira uburyo urwo rwego rwatanze serivisi zizira amakemwa mu myaka 50 rumaze. Yanashimiye kandi Guverinoma n’abaturage ba Kenya bakiriye abashyitsi bitabiriye iyo nama.

  • NTAWITONDA JEAN CLAUDE
  • Gashyantare 28, 2022
  • Hashize imyaka 2
TANGA IGITEKEREZO
Andika igitekerezo

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE