Guinea-Bissau: Batandatu biciwe muri kudeta yapfubye

  • NTAWITONDA JEAN CLAUDE
  • Gashyantare 2, 2022
  • Hashize imyaka 2
Image

Abantu batandatu ni bo batangajwe ko baguye mu gitero cyagabwe n’abagerageje kwica Perezida wa Guinea-Bissau Umaro Sissoco Embalo no guhirika ubutegetsi nk’uko byatangajwe na Radiyo y’Igihugu kuri uyu wa Gatatu. 

Mu bishwe mu rufaya rw’amasasu rwumvikanye ku wa Kabiri mu Murwa Mukuru w’icyo Gihugu, harimo abagabye igitero bane n’abasirikare babiri bari mu barinda Perezida.

Perezida Embalo yatangaje mu ijoro ryo ku wa Kabiri, ko ibibazo byari byavutse byakemuwe nyuma y’urufaya rw’amasasu rwamaze amasaha arenga atanu hafi y’Inyubako yakiriramo abagize Guverinoma muri Perezidansi. 

Bivugwa ko muri iyo nyubako ari ho Perezida yari ari kumwe na Minisitiri w’Intebe n’abagize Guverinoma, ayoboye Inama y’Abaminisitiri ubwo urufaya rw’amasasu rwatangiraga kumvikana. 

Iki gihugu giherereye mu Burengerazuba bw’Afurika gituwe n’abasaga miliyoni 2, kuri ubu kimaze gukorwamo no kugeragezamo kudeta inshuro 10 kuva cyabona ubwigenge cyahawe na Portugal mu mwaka 1974. 

Ibiro Ntaramakuru by’Abongereza (Reuters) bivuga ko Umuperezida umwe wenyine ari we wayoboye agasoza manda ntawumukoreye Kudeta 

Ibihugu byo mu Karere k’Afurika y’Iburengerazuba bikomeje kwibasirwa n’icyorezo cya kudeta za gisirikare,  kuva mu mezi 18 ashize. 

Muri Mali hakozwe kudeta ebyiri, muri Guinea-Konakry hakorwa imwe, ndetse n’indi yakozwe muri Burkina Faso mu gihe cy’icyumweru kimwe. 

Gusa imiterere ya Kudeta yo muri Guinea-Bisau yari itandukanye. Ntibiramenyekana neza uwari wihishe inyuma yayo, ariko Perezida Embalo yaketse ko igitero cyagabwe n’abatishimiye gahunda y’Igihugu cyo guhangana n’abacuruza ibiyobyabwenge. 

Avuga ko abagerageje kudeta atari abasirikare banyotewe no gufata ubutegetsi kuko iyo baza kuba ari bo nta kuntu batari kubigerageza nibura badafite ibyitso mu barinda Perezida. 

Mu ijoro ryo ku wa Kabiri, yagize ati: “Iyi ntiyari Kudeta gusa. Kwati ukugerageza kwica Perezida, Minisitiri w’Intebe n’abagize Guverinoma bose. Igitero cyarateguwe ndetse kiranozwa kandj gifitanye isano n’abacuruza ibiyobyabwenge.”

Gusa nanone abasesenguzi mu bya Politiki ntibahamanya na Perezida kuko bemeza ko icyo gitero gifitanye isano n’ibindi bikomeje guhirika ba Perezida mu Karere Guinea-Bissau iherereyemo. 

Gusa iki gihugu giherereye hagati ya Senegal mu Majyepfo na Guinea-Konakry mu Majyaruguru, bivugwa ko ari icyambu cy’ikiyibyabwenge cya kokayine (cocain) gituruka muri Amerika y’Amajyepfo cyerekezwa i Burayi. 

Nubwo iki gihugu kigaragaramo umutekano muke uterwa n’ubucuruzi bw’ibiyibyabwenge, ntabwo kiri ku rwego rwa Mali na Burkina Faso ahayogojwe n’imitwe yitwaje intwaro igendera ku mahame ya kiyisilamu ikaba yica abaturage inateza umutekano muke. 

Perezida w’Umuryango w’Ubukungu Uhuza Ibihugu byo muri Afurika y’Iburengerazuba (ECOWAS) Jean-Claude Kassi Brou, we asanga abasirikare ari bo bari inyuma y’iyo kudeta yapfubye. 

Yagize ati: “Nishimiye amakuru kokudeta ya gisirikare yapfubye muri Guinea-Bissau, cyari igitero kuri demokarasi no ku baturage.”

Kugeza mu gitondo cyo kuri uyu wa Gatatu, umuhanda munini werekeza ku Kibuga cy’Indege Mpuzamahanga wari ugifunzwe kuko ari na wo werekeza kuri Perezidansi. 

Nyuma ni bwo amabanki n’amaduka yongeye gufungura, hongera kugaragara urujya n’uruza rw’abaturage. 

  • NTAWITONDA JEAN CLAUDE
  • Gashyantare 2, 2022
  • Hashize imyaka 2
TANGA IGITEKEREZO
Andika igitekerezo

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE