Banki zigiye gushyigikira gutanga Mituweli -RSSB

  • ZIGAMA THEONESTE
  • Gashyantare 7, 2024
  • Hashize ibyumweru 3
Image

Mu rwego rwo kongerera imbaraga, imitangire ya serivisi z’ubuvuzi bwifashisha ubwisungane mu kwivuza bwa Mituweli, Guverinoma y’u Rwanda yashyizeho uburyo bwo gukorana na za Banki n’ibigo by’ubwishingizi mu kunoza imitangire y’ubu bwisungane mu buvuzi.

Kwisungana mu kwivuza hatangwa umusanzu wa Mituweli byatangijwe na Leta y’u Rwanda mu mwaka wa 2003, mu rwego rwo gufasha abaturage b’amikoro make kubona ubuvuzi mu buryo buboroheye no ku kiguzi gito.

Kugeza ubu abaturage 90% batanga mutuweli

Urwego rw’ubwiteganyirize mu Rwanda (RSSB) rwatangaje ko rugiye gukorana na Banki ndetse n’ibigo by’ubwishingizi mu gutanga ubwisungane bwa Mituweli.

RSSB iteganya kujya yakira miliyari nibura 25 z’amafaranga y’u Rwanda aturutse muri iyo mikoranire, ndetse bigahuza neza n’intego ya Guverinoma y’u Rwanda yihaye yo kwagura imitangire ya servisi mu buvuzi bwifashisha Mituweli.

Ni gahunda izifashishwamo inzobere mu buvuzi bwa kanseri no gusimbura impyiko, gahunda izatangizwa bitarenze umwaka utaha wa 2025.

Ni ibyagarutsweho ku wa Mbere tariki ya 5 Gashyantare 2024, na Minisiteri y’Ubuzima na RSSB mu biganiro bagiranye na Komisiyo y’Abadepite  ishinzwe Ubumwe, uburenganzira bwa Muntu no kurwanya Jenoside, mu gusubiza ibibazo byagaragaye muri Raporo ya Komisiyo y’Uburengenzira bwa Muntu y’Umwaka wa 2022/2023.

Kuva muri Nyakanya 2015, gahunda y’Ubwisungane mu kwivuza ya Mituweli igenzurwa na RSSB ikaba yarakuwe muri Minisiteri y’Ubuzima mu rwego rwo kunoza, gukurikirana itangwa ry’imisanzu yayo ndetse no kugira ngo abanyamuryango bayo babone ubuvuzi bwiza.

Umuyobozi Mukuru wungurije wa RSSB, Kanyonga Louise yabwiye Abadepite ko RSSB irimo gukorana na Minisiteri y’Ubuzima (MINISANTE) n’abandi bafatanyabikorwa bayo mu gushaka uburyo bushya bwo kongerera imbaraga ubwisungane bwa Mituweli mu rwego rwo gushyigikira gahunda ya Guverinoma yihaye yo kunoza Serivisi zihabwa Abanyarwanda.

Uwo muyobozi yavuze ko abaterankunga bazaturuka ahantu hatandukanye mu kongerera imbaraga Mituweli, ku buryo bateganya kujya bakira, miliyari 28 z’amafaranga y’u Rwanda buri mwaka muri iyi gahunda.

Yagaragaje ko iyo gahunda izaba yamaze gushyirwa mu bikorwa bitarenze umwaka utaha wa 2025.

Kugeze ubu RSSB itangaza ko uburyo bushya bwo kongerera imbaraga ubwisungane bwa Mituweli, bwamaze gutegurwa bushyirwaho n’iteka rya Minisitiri w’Intebe ndetse n’Inama y’Abaminisitiri yamaze kuryemeza.

Kanyonga kandi yavuze ko n’ibigo by’imari byemerewe gutanga umusanzu wabyo muri iyo gahunda.

Yavuze ko RSSB yiteze kuzakira buri mwaka, amafaranga arenga miliyari 5 aturutse muri Banki zitandukanye ndetse na miliyari 4 zizaturuka mu bigo by’ubwishingizi.

Ati: “Hari urwego rwatubwiye ko iyi gahunda yunguka […] abo ni Banki n’ibigo by’ubwishingizi”.

Kugeza ubu, kimwe mu bigo bitanga inkunga muri iyi gahunda ni amasosiyete y’itumanaho.

Hakurikijwe Iteka rya Minisitiri w’Intebe rijyanye n’inkunga y’ubwishingizi bw’ubuzima bushingiye ku baturage, ryasohotse mu Igazeti ya Leta ku ya 26 Nyakanga 2019, isosiyete y’itumanaho yagombaga kwishyura 2,5 % by’ibicuruzwa byayo buri mwaka nk’inkunga ya Mituweli mu mwaka wa mbere n’uwa kabiri nyuma yo gutangaza iryo Teka, na 3 % by’ibicuruzwa byinjira buri mwaka guhera mu mwaka wa gatatu bitangajwe.

Kanyonga yagaragaje ko nubwo abakozi bo mu nzego za Leta, bari basanzwe batanga umusanzu muri Mutuweli, hashobora kubaho kwiyongera kw’amafaranga bazajya batanga, bikazongera inkunga y’andi mafaranga muri iyi gahunda.

Ku bijyanye n’umusanzu w’abanyamuryango, Kanyonga yagize ati, “Turabona ko dushobora kubona miliyari zirenga 10 z’amafaranga y’u Rwanda ku mwaka niduhindura uburyo bwo gutanga umusanzu.”

Ntabwo yatanze ibisobanuro birambuye ku buryo ibyo bizakorwa ariko yerekanye ko bigomba gukorwa bitarinze kuremerera umunyamuryango, ahubwo harebwa ubushobozi bwabo bwo kwishyura.

RSSB itangaza ko muri 2023, Mutuweli yakusanyije miliyari 85 z’amafaranga y’u Rwanda, mu gihe yishyuye miliyari 75 z’inyungu hishyurwa abafatabuguzi ba gahunda y’ubwishingizi bw’ubuzima.

  • ZIGAMA THEONESTE
  • Gashyantare 7, 2024
  • Hashize ibyumweru 3
TANGA IGITEKEREZO
Andika igitekerezo

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE