Kaminuza y’u Rwanda muri 5 za mbere z’indashyikirwa mu burezi bw’Afurika
Kaminuza y’u Rwanda (UR) yatsinze mu mashuri makuru na za kaminuza eshanu za mbere muri Afurika zahawe igihembo cya ‘Africa Higher Education for Transformation Prize’ (AHEFT Prize) gitangwa na Mastercard Foundation, kubera uruhare rwayo mu guteza imbere ireme ry’uburezi n’iterambere ry’urwego rw’ubuzima.
Ni igihembo cyatanzwe ku nshuro ya mbere, UR ikaba yahawe inkunga ya miliyoni 3 z’Amadolari ya Amerika (asaga miliyari 4,3 z’amafaranga y’u Rwanda) azifashishwa mu kwagura gahunda zigamije kongerera urubyiruko rwo muri Afurika amahirwe binyuze mu burezi.
Yatwaye iki gihembo mu cyiciro cya “Excellence in Health”, gihabwa ibigo by’amashuri makuru na kaminuza byagaragaje umusanzu udasanzwe mu guteza imbere urwego rw’ubuzima binyuze mu guhugura abakozi babifitiye ubumenyi, gukora ubushakashatsi no kugeza serivisi z’ubuvuzi ku baturage. Kaminuza y’u Rwanda yatangaje ko iki gihembo gishingiye ku musanzu imaze imyaka itanga mu kubaka urwego rw’ubuzima mu Rwanda no ku Mugabane wa Afurika.
Yagaragaje ko imaze guhugura abarenga 26 000 b’inzobere mu rwego rw’ubuzima, mu gihe ibikorwa byayo byo kwigishiriza mu muryango bimaze kugera ku baturage bagera hafi ku bihumbi 500 binyuze mu bikorwa by’imenyerezamwuga bikorerwa mu mavuriro, ubukangurambaga bwo kwegera abaturage na serivisi z’ubuvuzi zitangwa na kaminuza.
Yakomeje ivuga ko inkunga ya Mastercard Foundation izafasha gukomeza guteza imbere gahunda zizamura ireme ry’uburezi, ubushakashatsi no guhanga ibishya no kongera ubushobozi bw’urubyiruko bwo kubona ubumenyi n’imirimo, bikagira uruhare mu iterambere rirambye rya Afurika.
‘AHEFT Prize’ ni igihembo gishya cyashyizweho na Mastercard Foundation kigamije gushimira no gushyigikira za kaminuza zo muri Afurika zigaragaza impinduka zifatika mu burezi bw’amashuri makuru. Ni igihembo cyibanda ku guteza imbere ubushakashatsi, guhanga udushya, imyigishirize inoze no gufasha abanyeshuri kubona akazi cyangwa kwihangira imirimo nyuma yo kurangiza amasomo.
Mastercard Foundation yatangaje ko izashora miliyoni 500 z’Amadolari ya Amerika muri iyi gahunda mu gihe cy’imyaka 10 iri imbere, aho buri mwaka hazajya hahembwa ibigo by’amashuri makuru byagaragaje impinduka zifatika. Buri kaminuza yatsinze izajya ihabwa miliyoni 3 z’Amadolari zo gukomeza ibikorwa byayo aho biteganyijwe ko muri iyo myaka 10 ibigo birenga 150 byo muri Afurika bizungukira muri iyi gahunda.
Mu batsinze ba mbere bakegukana icyo gihembo harimo ‘Addis Ababa University’ yo muri Ethiopia, ‘Kwame Nkrumah University of Science and Technology’ yo muri Ghana, ‘International Institute for Water and Environmental Engineering (2iE)’ yo muri Burkina Faso na ‘Muni University’ yo muri Uganda.
Mastercard Foundation ivuga ko AHEFT Prize igamije gutuma za kaminuza zo muri Afurika zitaba ibigo bitanga impamyabumenyi gusa, ahubwo zikaba n’ibitanga ibisubizo ku bibazo byugarije umugabane, bigahanga udushya kandi bikongera amahirwe y’urubyiruko yo kubona imirimo.
Kaminuza zatsindiye ibihembo muri uyu mwaka zizashyikirizwa ibihembo ku mugaragaro mu nama yiga ku Iterambere ry’Amashuri makuru na Kaminuza (Higher Education Transformation Convening) izabera i Accra muri Ghana ku wa 22 Nzeri 2026.


Yanditswe na Niyirora Théogène