Tujyane i Rwamagana mu Kigo gitegura abagororwa begereje gusoza ibihano (Video)
Mu Karere ka Rwamagana, mu Murenge wa Muhazi, hafi y’Igororero rya Rwamagana, hari Ikigo gitegurira abagororwa begereje gusoza ibihano byabo gusubira mu buzima busanzwe no mu miryango yabo.
Iki Kigo cyashyizweho nyuma y’uko hagaragaye ko bamwe mu barangiza ibihano basubira mu muryango basanga byinshi byarahindutse, haba mu mibereho, imyumvire ndetse n’imibanire n’abo basanze, bikaba bishobora kubateza ibibazo ndetse bikongera kubashyira mu bikorwa binyuranyije n’amategeko.
Muri iki Kigo cya Rwamagana Social Reintegration Center, abagororwa bahabwa amasomo n’amahugurwa atandukanye agamije kubategurira ubuzima bwo hanze.
Bigishwa imyuga, amasomo abafasha kubana neza n’abandi, guhangana n’ubuzima bwo hanze, kumenya inshingano zibategereje ndetse no kongera kubaka umubano n’imiryango yabo.
Umuyobozi w’iki Kigo, SSUPT Olive Nzayisenga, avuga ko intego nyamukuru ari ugufasha abagororwa begereje gusubira mu miryango yabo gutegura ubuzima bwabo nyuma yo gusoza ibihano.
Yagize ati: “Iki Kigo gishinzwe gutegura abagororwa begereje gusubira mu miryango yabo. Mu bikorwa dukora bibafasha kugera kuri iyi ntego harimo kubigisha imyuga itandukanye izabafasha kwihangira imirimo, bityo ntibasubire mu byaha.
Tubigisha gutunganya imisatsi n’ubwiza, ubudozi, ubukorikori burimo kuboha ibyibo n’imipira, ndetse n’ubuhinzi.”
Yakomeje avuga ko hari n’andi masomo ahabwa abagororwa mu gihe cy’amezi atandatu bamara muri iki Kigo, agamije kubafasha kongera kumenyera imibanire n’abandi no kwitegura kwihangira imirimo.
Ati: “Hari n’andi masomo yabateguriwe, na yo tubigisha mu gihe cy’amezi atandatu. Abafasha kubana neza na sosiyete no kwihangira imirimo mito mito ishobora kubabyarira inyungu.”
Bategurirwa ubuzima bwo hanze
Iki Kigo gitandukanye n’Igororero mu miterere yacyo. Cyubatswe ku buryo abagororwa batumva ko bakiri mu buzima bw’Igororero, kuko kizengurutswe n’inkuta ngufi zisa n’iz’urugo rusanzwe.
Ibi bituma abagororwa babasha kubona ibibera hanze, bikabafasha buhoro buhoro kongera kumenyera ubuzima bwo hanze mbere yo gusubira mu miryango yabo.
Nyiramisago Palobine yari amaze imyaka isaga itandatu mu Igororero mbere yo kuzanwa muri iki Kigo, avuga ko igihe kinini yari amaze afunze cyatumye agira impungenge ku buzima yari gusanga hanze, ariko ko amahugurwa ahabwa muri iki Kigo yamufashije kubwitegura.
Yagize ati: “Imyaka itandatu maze mu Igororero hari byinshi byansize. Numvaga ntazi uko nzitwara kuko ari byinshi byahindutse. Mu gihe maze hano, nize kudoda kandi bamfasha gusobanukirwa aho Igihugu kigeze, ku buryo ntazatungurwa ningera hanze, ahubwo nkazaba umuturage mwiza.”
Uwimana Jeanne na we yari amaze imyaka irenga irindwi mu Igororero rya Mageragere yavuze ko amasomo yigiye muri iki Kigo azamufasha kwihangira umurimo no kwirinda kongera kugwa mu byaha.
Ati: “Nyuma y’imyaka irenga irindwi ndi mu Igororero, banzanye hano mu mahugurwa y’abegereje gutaha. Twahigiye ibintu byinshi bizatuma ningera hanze nzi kwihangira umurimo, niteze imbere kandi bizandinda kongera kugwa mu cyaha.”
Ubumenyi bwabo babugaragariza mu imurikagurisha
Umuyobozi w’iki Kigo, SSUPT Olive Nzayisenga, avuga ko amasomo abagororwa bahabwa atarangirira mu Kigo gusa, ahubwo ko bahabwa n’amahirwe yo kugaragaza ibyo bize n’ibyo bakoze.
Ni muri urwo rwego abagororwa bagize uruhare mu Imurikagurisha ry’Intara y’Iburasirazuba ryabereye mu Karere ka Kayonza, ku Kibuga cy’Umupira cya Mukarange, kuva ku wa 19 Kanama kugeza ku wa 6 Nzeri 2026.
Umuganwa Babra, umwe mu bagororwa bitabiriye iri murikagurisha, yerekanye imyambaro, uduseke n’ibindi bikoresho bakoze. Avuga ko iri murikagurisha ari amahirwe yo kugaragaza ubumenyi bafite ndetse no kongera kumenyera ubuzima bwo hanze.
Yagize ati: “Kuba twaraje muri iri murikagurisha bizadufasha kuko tugeze hanze y’Igororero ntitwitaruye. Twiga amasomo atandukanye, ubu twahawe umwanya wo kwereka n’abaturage bo hanze ibyo dushoboye kandi bari kubikunda. Bivuze ko nidutaha tukabikomeza, bazakomeza kubikunda.”
Bamwe mu baturage bitabiriye iri murikagurisha ndetse bagahabwa serivisi n’abagororwa, batangajwe n’ubumenyi basanze bafite.
Nyirategejo Jeanette yari yaje gukoresha imisatsi, yavuze ko atari azi ko hari abagororwa batanga izo serivisi, kuko yabamenye ari uko abonye bambaye impuzankano.
Yagize ati: “Naje gukoresha imisatsi, sinari nzi ko harimo abagororwa. Nabonye bambaye impuzankano, bambwira ko ari bo. Natunguwe no kubona bazi gusuka. Ubundi numvaga umuntu uri mu Igororero abayeho ubuzima bugoye, atanabona umwanya wo kugira umwuga yiga, ko ahubwo aba yicaye gusa.”
Mumararungu Marie Jeanne na we yari yaje gukoresha inzara muri iri murikagurisha, yavuze ko yatunguwe no kubona abagororwa bafite ubumenyi mu myuga itandukanye.
Ati: “Numvaga umuntu uri mu Igororero nta kindi kintu akora kitari kuryama, kurya no koga, ariko natunguwe no gusanga bazi iyi mirimo ku rwego nk’uru.
Nk’umubyeyi, ndashimira cyane Leta y’u Rwanda, by’umwihariko Perezida wa Repubulika Paul Kagame, kuba yarakoze ibintu byiza, abagororwa bakabona imirimo n’amahirwe yo kwiga imyuga, ntibirirwe bicaye ahubwo bakiga ibintu bizabafasha mu buzima.”
Muri iki Kigo, abagororwa ntibahabwa gusa amasomo y’imyuga. Bahabwa kandi ubujyanama ku buzima bwo mu mutwe, imibanire n’abandi ndetse no kwiyunga n’abo bakoreye ibyaha.
Hari kandi ibiganiro bihuza abagororwa n’abo bagiriye nabi cyangwa imiryango yabo, bigamije kubafasha gusaba imbabazi, gusana umubano no gufasha impande zombi gukira ibikomere byatewe n’ibyaha.
Abagororwa kandi bagira uruhare mu bikorwa bigamije guteza imbere abaturage, birimo Umuganda, kubakira amacumbi imiryango itishoboye ndetse no kwitabira ibikorwa byo Kwibuka ku rwego rw’Igihugu.
Iki Kigo cyubatswe na Leta y’u Rwanda ku bufatanye na Starling Foundation ndetse na The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints.
Cyatangiye kwakira abagororwa b’abagore muri Nzeri 2025, kikaba gifite ubushobozi bwo kwakira abagororwa 250. Kugeza ubu, kirimo abagororwa 215 b’igitsina gore. Biteganyijwe ko mu gihe kiri imbere hazatangira kwakirwamo n’abagororwa b’abagabo.
Kugeza ubu, iki Kigo cyakira abagore gusa bakoze ibyaha bisanzwe, bidafitanye isano n’ibyaha bya Jenoside yakorewe Abatutsi.






