17°C , Thunderstorms | Kigali-Rwanda

RDC: Konti zisaga ibihumbi 5 zafunzwe ngo hakorwe iperereza ku bakozi ba baringa

Yanditswe na Kayira Etienne

Ku ya 18-09-2019 saa 12:34:21
Inoti zo muri RDC

Ibitangazamakuru bitandukanye bikorera i Kinshasa mu Murwa Mukuru wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), biratangaza ko mu rwego rwo gukora iperereza kugira ngo hamenyekane ukuri ku bakozi ba baringa ba Guverinoma, ngo hafashwe ikemezo cyo gufunga konti zo mu mabanki zigera kuri 5.823 zinyuzwaho umushahara ariko bene zo batazwi.

Ikinyamakuru La Prospérité cyatangaje ko bimaze kugaragara ko ubutegetsi bwa Perezida Félix Antoine Tshisekedi Tshilombo, buzibanda cyane ku micungire myiza y’umutungo w’Igihugu no kunoza amategeko akumira n’ahana abakoresha nabi ibya rubanda.

Igira iti «Amakuru dufite kugeza ubu, ni uko konti (compte) zirenga ibihumbi bitanu zaba zarafunzwe zicishwaho umushahara utangwa na Leta, ariko abakozi bayahembwa ntibagaragare. Ni muri urwo rwego izindi konti za banki zisaga 4.500 zibereye aho zidacaho amafaranga na zo zafatiwe ingamba zo gufungwa, keretse hagaragaye abavuga ko ari izabo bagiye kuzikoresha.»

Kuri iki kibazo cy’umukwabu wo gusuzuma uburyo amafaranga ya Leta ya Kongo-Kinshasa akoreshwa, Ikinyamakuru Actualite.cd na cyo cyatangaje ko byamaze kumenyekana ko hari abantu basaga 10.000 bahembwaga nk’abakozi ba Guverinoma batazwi.

Kiti «Igitangaje ni uko aya makuru y’uburyo umutungo w’Igihugu umaze imyaka myinshi unyerezwa amenyekanye abahawe kuwugenzura bakoze iminsi 4 yonyine. Iryo perereza ryakorewe mu mabanki ahemberwaho abakozi ba Leta.»

Ku wa Mbere w’iki cyumweru, Radio Okapi yakusanyije inkuru ibitangazamakuru by’i Kinshasa byanditse zirebana n’iperereza Leta ya RDC irimo ikora ku mikoreshereze y’amafaranga.

Iti “Itsinda ryashyizweho ry’impuguke ku bijyanye n’imari, ryatangiriye mu gusuzuma raporo za banki abakozi ba Leta bahemberwaho. Izo raporo zanagaragaje ko hari abakozi bagera ku 10.000 batigeze bagera n’umunsi umwe kuri banki baje guhembwa. Abakora iperereza banzuye ko abo bakozi bavanwa ku rutonde kuko batigeze babaho. Uwo murimo w’iminsi ine, wagaragaje ko mu kigega cya Leta hagomba gusubizwa miriyari 2 na miriyoni 700 z’amafaranga ya Congo mu gihembwe kimwe cy’amezi atatu”. Ayo mafaranga ngo angana na miriyari 10 na miriyoni 800 z’amafaranga y’amanyekongo mu gihe cy’umwaka umwe.

Mu kiganiro yagiranye na Radio Okapi, Perezida wa komite ishinzwe gukosora urutonde rw’ibibazo rw’abahembwa na Leta ya Kongo-Kinshasa no kumenya igitera ibibazo byo gusohora amafaranga arenze umubare w’abakozi, Jean Louis Kayembe wa Kayembe, yatangaje ko intego yabo bagenda bayigeraho buhoro buhoro bafatanyije na Banki nkuru ya Congo (BCC).

Ikigaragaza ko ikibazo k’imikoreshereze idahwitse y’umutungo muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo gihagurukiwe cyane kuri ubu butegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi, nk’uko bishimangirwa na La Prospérité, ni uko ngo hari abanyapolitiki bakomeye batangiye gukurikiranwa n’inkiko kugira ngo abazahamwa n’ibyaha bahanwe hakurikijwe amategeko.

Ni muri urwo rwego ubwo Inteko Ishinga Amategeko ya Congo yatangizaga imirimo yayo ku wa Mbere tariki 16 Nzeri 2019, Perezida wayo Madamu Jeanine Mabunda yasabye Abadepite kwitegura kunoza amategeko agamije gucunga neza umutungo wa rubanda. Yagize ati “Mwibuke ko gucunga neza umutungo w’Igihugu ko ari kimwe mu byo Perezida wa Repubulika Antoine Félix Tshisekedi yemereye abaturage ubwo yiyamamarizaga umwanya w’Umukuru w’Igihugu.”

Mabunda ngo yanaboneyeho gusaba Guverinoma ya Congo ihuriwemo n’imitwe ya politiki itandukanye, kwihutisha kugeza Ingengo y’Imari ya Leta y’umwaka wa 2020, ku biro by’Inteko Ishinga Amategeko kugira ngo isuzumwe kandi inemezwe. Madamu Jeanine yibukije ko mu gutegura ingengo y’imari ngo bagomba kwibanda ku bikorwa by’ingenzi Perezida yemereye abenegihugu.

Umwanditsi:

Kayira Etienne

Tanga Igitekerezo

Email yanyu ntigaragazwa ku rubuga. Amazina na Email ni ngombwa.