17°C , Partly cloudy | Kigali-Rwanda

Libiya: Intambara yarangira hadakoreshejwe imbaraga za gisirikare

Yanditswe na Kayira Etienne

Ku ya 21-01-2020 saa 10:40:05
Uhereye ibumoso ni Salamé intumwa ya Loni muri Libiya, Antonio Guterres, Angela Merkel na Minisitiri w'Ububanyi n'Amahanga w'u Budage Heiko Maas bari mu nama i Berlin ku wa 19 Mutarama 2020 (Foto Reuters)

Ku Cyumweru tariki 19 Mutarama 2020, i Berlin mu Murwa Mukuru w’u Budage habereye inama yiga ku mutekano muke ukomeje kuvugwa muri Libiya hagamijwe gushakira hamwe umuti watuma amahoro yahungabanye kuva mu 2011 yongera akagaruka. Abayobozi batandukanye bari bayitabiriye basanga intambara ibera muri Libiya yarangira hadakoreshejwe imbaraga za gisirikare.

Radio Mpuzamahanga y’u Bufaransa RFI, itangaza ko abayobozi b’ibihugu bitandukanye bahuriye muri iyo nama y’umunsi umwe babanje kwemeranywa ko Leta z’ibihugu zikomeza ibihano byo kutagurisha intwaro Libiya, Umuryango w’Abibumbye wayifatiye guhera mu 2011. Undi mwanzuro wafatiwe muri iyo nama ku bibazo bya Libiya, ni uko ngo nta gihugu k’ikinyamahanga kigomba kugaragara muri iyo ntambara iri hagati y’Abanyalibiya.

RFI iti «Muri iyo nama yigaga ku ntambara ibera muri Libiya yari iyobowe n’Umuryango w’Abibumbye Loni, yitabiriwe n’ibihugu bikomeye 11. U Burusiya na Turikiya ni byo byafashe iya mbere mu gusaba ko ayo makimbirane hagati y’Abanyalibiya yarangizwa hadakoreshejwe ingufu za gisirikare».

Mu mpaka zigamije kubaka amahoro ya Libiya zagiwe n’intumwa z’ibihugu bitandukanye, Minisitiri w’Intebe w’u Budage Angela Merkel na we ngo yashyigikiye ko umuti w’iyo ntambara washakirwa mu biganiro kuruta mu mirwano.

Ikindi kintu k’ingenzi cyasabwe n’abitabiriye iyo nama bose mu bwuzuzanye, ni uko ngo impande zombi zirwana muri Libiya zigomba kubahiriza gahunda yo guhagarika imirwano by’agateganyo bitari ibintu bya nyirarureshwa.

Iti «Abitabiriye iyo nama bari barangajwe imbere n’Umunyamabanga Mukuru wa Loni Antonio Guterres, bavuze ko bababajwe n’uko ibyo guhagarika imirwano by’agateganyo byumvikanyweho kuva ku itariki 12 Mutarama bitubahirizwa aho ingabo z’impande zombi ziri, kubera ko hakomeje kumvikana urusaku rw’amasasu. Kugira ngo iki kibazo cyo kwica amasezerano kitazongera kubaho, abayobozi b’abasirikare mu bice byombi bazatumizwa mu gihe cya vuba, hagamijwe guhagarika imirwano by’agateganyo».

Intumwa ya Loni muri Libiya, Ghassan Salamé, wari witabiriye iyo nama y’i Berlin, yatangaje ko yagiriye inama impande zirwana gushyiraho Komisiyo ya gisirikare kugira ngo abe ari yo izahura ikaganira ku buryo intambara bafitanye yarangira burundu.

Yatangarije RFI ko iyo komisiyo izaba igizwe n’Abofisiye icumi, batanu batanu kuri buri ruhande. Iti «Amakuru dufite yizewe ni uko amazina y’Abasirikare bakuru bagize iyo komisiyo yamaze gushyikirizwa Loni. Niba nta gihindutse, inama ya mbere izabera i Genève hagati ya 28 na 29 Mutarama».

Iyo komisiyo ngo izaba ifite inshingano zo gusuzuma uburyo guhagarika imirwano by’agateganyo bihagaze. Iziga n’uburyo abarwanyi b’impande zombi bazahurizwa mu ngabo z’Igihugu cya Libiya kugira ngo intambara ihagarare burundu. Nubwo ibihugu by’amahanga birimo gukora ibishoboka ngo amahoro arambye muri Libiya agaruke, ku mugoroba wo ku Cyumweru humvikanye urusaku rw’imbunda mu majyepfo y’Umurwa Mukuru Tripoli.

Mu kiganiro Umunyamabanga Mukuru wa Loni Antonio Guterres yagiranye n’itangazamakuru iyo nama isojwe ku Cyumweru, yatangaje ko bumvikanye ku buryo budasubirwaho ko intambara ibera muri Libiya igomba kurangira hadakoreshejwe ingufu za gisirikare.

Yibukije kandi ko abari mu nama bemeje ko nta gihugu kigomba kwivanga mu ntambara ibera muri Libiya. Ati “Hemejwe byinshi ariko ikiruta byose ni uko Abanyalibiya barwana bagomba kwirinda kurenga kuri iyi myanzuro yagarutsweho mu nama y’i Berlin mu Budage”.

Mu byo bagomba kwirinda cyane ngo harimo gukora ikosa ryatuma imirwano yongera kubura ku mpande zombi zirwana. Turikiya ni kimwe mu bihugu byari byatangiye gutekereza kohereza ingabo zo gutabara Leta ya Tripoli, mbere y’uko iyi nama yo mu Budage iba.

Umwanditsi:

Kayira Etienne

Tanga Igitekerezo

Email yanyu ntigaragazwa ku rubuga. Amazina na Email ni ngombwa.