21°C , Mostly cloudy | Kigali-Rwanda

Ibibazo by’imihindagurikire y’ikirere ntibifite igaruriro-Guterres

Yanditswe na KAYIRA ETIENNE

Ku ya 13-09-2018 saa 08:14:44

Umunyamabanga Mukuru w’Umuryango w’abibumbye, Loni, Antonio Guterres, aributsa abatuye Isi ko nihatagira igikorwa imibereho y’abantu izaba mu kaga gakomeye mu myaka 18 iri imbere. Guterres yibukije ko uko iminsi yiyongera ntakiri gukorwa ngo ubushyuhe bugabanuke, ni ko ibibazo biterwa n’imihindagurikire y’ikirere bigera aho bidafite igaruriro.

Abantu ibihumbi amagana, baraharanira ko ikirere kibungabungwa bari mu myigaragambyo i Marseille mu Bufaransa ku wa 10 Nzeri basaba ko Abakuru b’Ibihugu bashaka umuti w’icyangiza ibidukikije (Foto Reuters)

Aya makuru Antonio Guterres yayatangaje ku wa Mbere w’iki cyumweru, ayahawe n’Ikigo k’Isi gishinzwe iby’Iteganyagihe (l’Organisation météorologique mondiale). Umunyamabanga Mukuru wa Loni yatangaje ko impamvu ikirere gikomeza kwangirika ari uko ngo bihugu byo ku mugabane w’Isi bidashyira mu bikorwa ingamba byiyemeje byo kugabanya ibyuka bihumanya byoherezwa mu kirere bivuye mu nganda.

Marie Bourreau, umunyamakuru ukorera RFI i New York  ati «Ubu bukangurambaga bwo gutabariza abatuye Isi, Antonio Guterres arabukora mu gihe hasigaye amezi atatu ngo inama Mpuzamahanga ya 24 (COP24) iziga ku mihindagurikire y’ikirere iterane mu gihugu cya Pologne.» Mu byo Umunyamabanga mukuru wa Loni yasabye za Leta z’ibihugu, ni ukwihutisha ishyirwa mu bikorwa ry’imyanzuro yafatiwe mu nama iherutse y’i Paris mu Bufaransa. Abari muri iyo nama yo mu 2017 bari biyemeje ko bagomba kugabanyaho ubushyuhe ku gipimo cya degere 2 (degrés). Nyamara abahanga mu bumenyi bw’ikirere batangaza ko, ngo kubera ubushake buke bw’abanyapolitiki, ubu bushyuhe bushobora kwiyongeraho degere eshatu (trois degrés).

Mu ijambo Antonio Guterres yavuze ku wa 10 Nzeri yagize ati «Nagira ngo nibutse mwebwe mwese dufatanyije urugamba rwo gushakira imibereho myiza abatuye Isi ko nitudashyira mu bikorwa ingamba twiyemeje zo kugabanya ibyuka byoherezwa bigahumanya ikirere mu mwaka wa 2020 tutazaba tugifite icyo turamira. Ubuzima bw’abo dushinzwe buzaba bugeze aharindimuka kubera iyangirika ry’ikirere kandi bitewe natwe abantu.» Umunyamabanga Mukuru wa Loni, yemeza ko icyo abona kibura nyuma y’amasezerano y’i Paris ari ubushake bw’abahagarariye ibihugu muri uru rwego rwo kurwanya ibitera imihindagurukire y’ikirere.

Ku wa Mbere w’iki cyumweru, ibitangazamakuru mpuzamahanga byibanze ku myigaragambyo y’ibihumbi by’abaturage bo mu Bufaransa n’abo mu bihugu bindi byo ku mugabane w’Isi, bakoze ku itariki 10 Nzeri bamagana abadaha agaciro ikibazo gihangayikishije k’iyangirika ry’ikirere bivuye ku byuka bihumanya byoherezwa n’inganda zo mu bihugu byateye imbere kurusha ibindi.

Le Parisien, Ikinyamakuru cyo mu Bufaransa kiti «Imiryango itari iya Leta yateguye imyigaragambyo yo kwamagana abangiza ikirere, bamenyesheje ko  abaturage bagera ku bihumbi ijana na cumi na bitanu (115 000) bazindutse bigaragambya mu Bufaransa hose basaba ko za Leta z’ibihugu zigomba gushaka igisubizo k’iyangirika k’ikirere.» Urubyiruko ngo ni rwo rwari rwinshi muri abo bigaragambyaga ku Cyumweru, ruvuga ko rubabajwe n’uko abakuze babaraga Isi banduje kubera ko ngo batita kuri ejo heza harwo.

Mu mugi wa San Francisco wo muri Leta ya Californie muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika ho, bigaragambije ku itariki 8 Nzeri bamagana politiki mbi ya Perezida wabo Donald Trump wahakanye mu nama ya COP 24 yabereye i Paris mu Bufaransa mu 2017, ko atazifatanya n’ibindi bihugu muri politiki yo kurwanya ibihumanya ikirere.

Ni muri urwo rwego guhera ejo ku wa Gatatu tariki 12 Nzeri kugeza ku wa Gatanu, mu Mujyi wa San Francisco muri Leta ya Californie hateraniye inama Mpuzamahanga yo gushyigikira ingamba zafatiwe mu Bufaransa zo kubungabunga ikirere hagamijwe kurengera ubuzima bw’abatuye Isi.

RFI iti «Iyi nama yatumijwe na Guverineri wa Californie abyumvikanyeho n’abategetsi bose bakorana kugira ngo bagaragarize abatuye Isi ko batemera politiki mbi ya Perezida Trump ku bijyanye no kubungabunga ibidukikije.» Abategetsi ba Californie ngo bateguye iyi nama Mpuzamahanga ku mihindagurikire y’ikirere, bagamije gushyigikira amasezerano y’i Paris yo mu 2017 ibihugu byasinye kugira ngo bagabanye ibyuka byo mu nganda byangiza ibidukikije bishyira ubuzima bw’abantu mu kaga gakomeye.

TANGA IGITEKEREZO

Leave a Reply

Be the First to Comment!

avatar