18°C , Partly cloudy | Kigali-Rwanda
Abadepite mu nteko rusange basuzuma ishingiro ry'umushinga w'itegeko

Abadepite bemeje umushinga w’itegeko ryemerera abaturage gutunga intwaro

Yanditswe na admin

Ku ya 05-12-2017 saa 13:08:52

Abadepite bemeje Umushinga w’itegeko rihindura kandi rikuzuza itegeko N° 33/2009 ryo ku wa 08/11/2009 ryerekeye intwaro, ni itegeko rirebana n’ibijyanye no gutunga, kubika, gukoresha ndetse no gucuruza intwaro mu Rwanda rikaba risanzwe mu mategeko y’u Rwanda ariko ubu rikaba ririmo kuvugururwa.

Abadepite mu nteko rusange basuzuma ishingiro ry’umushinga w’itegeko

Iri tegeko ryasohotse mu Igazeti ya Leta bwa mbere muri nimero ya 52 yo ku wa 28 Ukuboza 2009, icyo gihe ryavugaga ko umuntu usaba gutunga intwaro agomba kuba ari inyangamugayo, afite nibura imyaka 21 y’amavuko, afite ikemezo cya muganga wemewe na Leta kemeza ko atarwara indwara zo mu mutwe, afite ikemezo cy’uko azi gukoresha imbunda gitangwa na Polisi y’Igihugu, kuba atarigeze afungwa mu gihe kingana cyangwa kirengeje amezi atandatu.

Ingingo yaryo ya 8 yo yavugaga ko ushaka gutunga intwaro agomba kwandikira Komiseri Mukuru wa Polisi, agaragaza impamvu ayisaba ariko kuri ubu mu itegeko rishya biteganyijwe ko azajya yandikira ubuyobozi bukuru bwa Polisi y’u Rwanda.

Mu bisobanuro byahawe inteko rusange y’abadepite mbere yo kwemeza uyu mushinga ejo hashize ku itariki ya 04 Ukuboza 2017, umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Ubutabera ushinzwe itegeko nshinga n’andi mategeko, Uwizeyimana Evode, yavuze ko imiterere y’iryo tegeko izahinduka mu ngingo zimwe na zimwe zakuwemo izindi zikongerwamo.

Yagize ati “Muri uyu mushinga hongewemo ingingo nshya ziteganya ibintu bitari bisanzwe mu itegeko, nk’ingingo ya 12 yerekeye ibisabwa umuntu ku giti ke kugira ngo yemererwe gucuruza intwaro, ingingo ya 70 yerekeye gutunga intwaro, guhindura ibimenyetso byayo no kwinjiza, gutunga, gucuruza intwaro cyangwa gukwirakwiza ibimenyetso byayo.”

Uwizeyimana Evode yakomeje avuga ko iyo ngingo ya 70 ari yo irimo n’ibirebana no gukoresha intwaro za kirimbuzi zangiza ibinyabuzima, izihumanya ndetse n’iz’ubumara. Ati “Muzi ko hari intwaro zibujijwe, hari amasezerano mpuzamahanga abuza ibihugu gucura intwaro zitemewe cyane cyane ziriya z’uburozi.”

Nk’uko byagaragarijwe abagize Inteko ishinga amategeko umutwe w’abadepite, Uwizeyimana Evode yemeje ko gutunga intwaro bidakwiye kubuzwa umunyarwanda hagendewe ko igihugu gifite umutekano wizewe, aho yavuze ko ubu ari ubucuruzi umuntu wese ashobora guhitamo gukora.

Agaragaza impungenge kuri uyu mushinga w’itegeko, Depite Mukayuhi Rwaka Constance yagize ati “Hari ibihugu bifite iri tegeko ariko ugasanga na bo bibaza icyo bakora kuri icyo kintu cyo kwemerera abaturage gutunga intwaro kubera ko ubwicanyi burakabije, noneho nkabaza twe ingamba dufite kugira ngo tutazagera kuri urwo rwego rwabo ni izihe? Simvuze ngo twakwaka abantu uburenganzira bwo gutunga intwaro, ariko ni izihe ngamba zihari ngo tutazamera nka biriya bihugu?”

Mu gusubiza iki kibazo, Uwizeyimana Evode yavuze ko umuntu uzatunga intwaro azaba azwi kandi akazajya agaragaza impamvu akeneye intwaro noneho izo mpamvu zikabanza gusuzumwa n’inzego zibishinzwe zirimo n’iz’umutekano.

Uwizeyimana Evode yavuze ko kugeza ubu hadashobora gutangazwa umubare w’abantu bafite intwaro cyangwa abajya basaba kuzitunga bitewe nuko ari akazi k’inzego zibishinzwe mu rwego rwo gukomeza kubungabunga umutekano w’igihugu.

NIYONSENGA SCHADRACK

TANGA IGITEKEREZO

Leave a Reply

Be the First to Comment!

avatar